tham luận trong Hội thảo SGD về công tác HSG

                       Kính thưa các vị đại biểu!

                             Thưa các đồng chí!

          Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng tới  ban tổ chức hội thảo, đã cho phép tôi được thay mặt các cán bộ, giáo viên, nhân viên trường THCS Ng. B. Khiêm- Vĩnh Bảo,  tham luận một số ý kiến về "Quá trình xây dựng phong trào phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi"  của nhà trường trong những năm học qua

I. Đặc điểm tình hình nhà trường

          1/ Qui mô

          Hiện trường có 16 lớp với 748 học sinh, với 40 cán bộ giáo viên, nhân viên t khuôn viên rộng gần 10000 m2

          2/ Chức năng nhiệm vụ

          Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm nguyên là trường chuyên cấp 2 Vĩnh Bảo được thành lập theo  QĐ số 1450 ngày 19/12/1992 của UBND thành phố Hải Phòng. trường có nhiệm vụ chính là trên cơ sở giáo dục học sinh một cách toàn diện, đóng vai trò nòng cốt trong việc phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi, góp phần quan trọng vào mục tiêu bồi dưỡng nhân tài cho huyện và thành phố.

          3/ Những thành tích nổi bật

          Trong hành trình  xây dựng và phát triển 18 năm qua, trường đã luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ: nhiều lần được Bộ trưởng bộ Giáo dục tặng Bằng khen, liên tục được UBND thành phố tặng danh hiệu: Tập thể lao động xuất sắc, được Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam tặng "Huân chương lao động Hạng Ba" năm 2002, đạt chuẩn quốc gia giai đoạn 2001-2010 năm 2006 vv..., qua 18 năm trường có hàng nghìn HSG cấp huyện, 790 HSG thành phố, trong đó có 82 giải nhất, 05 giải quốc gia.

          4/ Những thuận lợi và khó khăn trong quả trình xây dựng phong trào phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi

          a/ Những thuận lợi:

          - Trường THCS Ng.B. Khiêm tự hào ra đời trên mảnh đất danh hương. Vĩnh Bảo được coi là đất học, đất quan, trung tâm khoa cử số một của khu vực thời phong kiến, với những người dân quê tự bao đời thuần hậu, thiết tha lo việc học, yêu việc học.

          - Sự quan tâm, quyết tâm đầu tư cho giáo dục của các đông chí lãnh đạo thành phố, lãnh đạo huyện: Với chủ trương là cần thiết phải có một trường cấp 2 làm nòng cốt cho phong trào thi đua hai tốt và bồi dưỡng học sinh giỏi, tiếp nối truyền thống của trường cấp 2 Vĩnh Bảo( Thành lập năm 1952) do thầy Nguyễn Trọng Lô- nguyên giám đốc sở GD&ĐT, nguyên trưởng Ban tuyên giáo thành uỷ, lúc ấy làm hiệu trưởng : Từ khai sinh, trao cho một tên riêng, một sứ mạng riêng, đến việc tạo mọi điều kiện  để  duy trì, nuôi dưỡng cho ngôi trường ngày một phát triển, đặc biệt là sớm chú ý chăm chút những hạt giống đỏ.

          - Công tác bồi dưỡng học sinh giỏi  của nhà trường tiếp tục trên nền của  việc dạy học đại trà: nếp dạy của thầy, nếp học của trò theo một nguyên tăc giáo dục đã thành tự nhiên lâu nay: học thật, thi thật, chất lượng thật. Đó cũng là giá trị cốt lõi, giá trị truyền thống  mà các thế hệ lãnh đạo, các thế hệ giáo viên, nhân viên nhà trường đã vun đắp nên. Nói vui như thầy Nguyễn Hữu Kiên, Thầy Phạm Văn Toán (nguyên hiệu trưởng nhà trường) gọi nơi đây như một "xưởng học",   một không khí vui say học , vui say làm việc.

          - Đội ngũ giáo viên, nhân viên được tuyển lựa, đa số tâm huyết với nghề, với trường, có năng lực chuyên môn khá tốt. Chi bộ, hội đồng  nhà trường đoàn kết thống nhất, môi trường sư phạm trong lành.

          - Cơ sở vật chất được đầu tư đạt chuẩn, khang trang.

          - Nhà trường được tuyển sinh những em học sinh khá giỏi  từ các trường tiểu học trong huyện.

          - Phần lớn phụ huynh học sinh rất  tin yêu, ủng hộ trường, 

          b/ Những khó khăn

          - Tuy cơ sở vật chất khang trang nhưng trường vẫn chưa đủ điều kiện thu hút học sinh giỏi ở xa, chất lượng học sinh đầu vào các đội tuyển chưa đồng đều.

          - Phụ huynh tuy rất quan tâm đến việc học hành của con em nhưng đa số là nông dân nghèo, việc vận động đóng góp  ủng hộ xây dựng trường gặp nhiều khó khăn.

          - Kinh phí cho công tác bồi dưỡng học sinh giỏi theo qui định của nhà nước không có, vì vậy nguồn động viên các thầy cô rất ít ỏi, thành tích làm nên chủ yếu bằng tinh thần trách nhiệm, bằng sự cống hiến, bằng sự khích lệ danh dự,  uy tín của người cầm quân khi được giao nhiệm vụ.

          -  Phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi là một dòng chảy liên tục, là sự chuyển giao giữa các thế hệ giáo viên. Xu hướng học sinh giỏi ở các trường phổ thông hiện nay rất hiếm khi thi vào sư phạm thì lực lượng giáo viên trước mắt và lâu dài có đủ điều kiện bồi dưỡng học sinh giỏi, tất yếu sẽ mỏng dần. Nhiều giáo viên giỏi do điều kiện kinh tế, do chế độ đãi ngộ mà chưa yên tâm gắn bó với trường, thiếu bền bỉ với  công việc đặc thù này, đòi hỏi thời gian, công sức tìm tòi nghiên cứu, thậm chí cả những hi sinh .

          - Một bộ phận không nhỏ học sinh giỏi nói riêng và học sinh nói chung đang phải chịu một áp lực học tập và sự quá tải: về chương trình học, thi, về các loại sách, về thời gian học (học ở trường, lại dày kín lịch ở nhà ), trở nên thụ động, năng lực tự học yếu, trơ lì tư duy, khô cứng cảm xúc( nhất là với một số môn xã hội), rất đáng lo ngại

II/ Quá trình  xây dựng phong trào phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi

          1/ Nhà trường:

          a/ Tổ chức dạy và học

          Hàng năm thực hiện kế hoạch chỉ đạo của Bộ GD&ĐT, SGD, PGD,  Ban giám hiệu sớm có kế hoạch, thông qua hội nghị công nhân viên chức,  triển khai cụ thể qua hàng tuần hàng tháng, kiểm tra đôn đốc, chỉ đạo quyết liệt việc thực hiện. Với phương châm được ưu tiên hàng đầu:

          - Về giáo viên phụ trách : đương nhiên chọn theo tiêu chí: giáo viên có chuyên môn tốt, say mê, trách nhiệm  với công việc( Chúng tôi đánh giá người  giáo viên tâm huyết, vì sự say mê và tinh thần trách nhiệm sẽ giúp người giáo viên có năng lực khá, thậm chí trung bình khá nâng mình lên trong quá trình giảng dạy)

          - Về thời khoá biểu, quĩ thời gian( phải dày công: tổ chức ra quân từ tháng 8 hàng năm)

          - Về cơ sở vật chất( phòng học, trang thiết bị tương đối tốt và ổn định)

          - Về chọn tuyển học sinh

          - Về cơ chế đầu tư khen thưởng, tiêu chí thi đua; kịp thời ,động viên, tôn vinh giáo viên, học sinh có thành tích xuất sắc.( VD: năm học 2010-2011: tổng số tiền thưởng cho  GV có HSG các cấp là gần 70 triệu đồng,  GV có HS giải nhất TP là 2 triệu đồng/ 1 giải, nhất quốc gia là 2triệu 5000 ngàn đồng/ 1 giải)

          b/  Đẩy mạnh công tác xã hội hoá: chú trọng phát huy vai trò của ban cha mẹ học sinh, trường thường xuyên vận động phụ huynh HS  giúp đỡ nhà trường( ủng hộ tự nguyện, đôn đóc kiểm tra thời gian tự học của con em, tổ chức cho học sinh đi thi...), kết nối, kêu gọi các nhà tài trợ, các nhà hảo tâm chung tay xây dựng quĩ khuyến học.  

          2/  Giáo viên:

          - Học sinh giỏi là những em ưu tú về trí tuệ, về sức tiếp thu, về khát khao khám phá nên để thuyết phục, lôi cuốn, tạo niềm tin cho học trò, đội ngũ giáo viên nhà trường luôn xác định: trước hết phải giỏi về kiến thức bộ môn và để có được điều đó phải không ngừng dày công nghiên cứu, tìm tòi

          - Dạy học sinh giỏi phải đa dạng trong phương pháp, chú ý việc hướng dẫn học sinh cách học, cách tự học( không học thêm tràn lan, sử dụng quĩ thời gian, chọn sách tham khảo, cách tìm, lấy, sử dụng tư liệu) theo  hướng vừa suy nghĩ làm việc độc lập vừa biết hợp tác.

          - Không phải chỉ truyền thụ kiến thức, các thầy cô  biết truyền đến các em hứng thú, thắp sáng ngọn lửa mê say, khơi nguồn sáng tạo cho học trò, thầy  thân thiện và tôn trọng trò , thầy như người bạn lớn, giúp các em  đạt được thành công nhỏ trong mỗi bài giảng đến thành công qua mỗi bài thi, từ niềm tin vào thầy, các em  có niềm tin vào chính bản thân mình.

III/ Một số bài học  thành côngvà kiến nghị đề xuất

          1/ Bài học thành công:

          - Các cấp lãnh đạo:quan tâm thiết thực cụ thể,  quyết sách đúng đắn.

          - Quản lí: điều hành quyết liệt, Có kế hoạch dài hạn, ngắn hạn, có cơ chế đầu tư, động viên khen thưởng kịp thời, làm tốt chất lượng đại trà: không thể có thành tích học sinh giỏi tốt trên nền một chất lượng đại trà bình thường.

           Giáo viên, học sinh: thầy giỏi, say mê, và biết truyền đến học trò, làm cho trò không chỉ giỏi mà phải có phương pháp tự học, luôn ham học, tạo nên sự cộng hưởng ăn ý giữa thầy và trò.

            2/ Kiến nghị đề xuất:

          - Qua thực tế quá trình xây dựng phong trào phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi gần 20 năm,  trường THCS NG. B. Khiêm đã thu được những thành quả đáng phấn khởi, xứng đáng với vai trò nhiệm vụ được giao phó. Học sinh giỏi học từ mái trường được trang bị kiến thức sâu rộng, được rèn luyện tư duy, kĩ năng và phương pháp tự học, nâng cao khả năng tiếp cận kiến thức một cách chủ động sáng tạo. Rõ ràng không phải là đào tạo những chú gà nòi  để đi đấu đá, những gì các em có được làm nền tảng quan trọng ở cấp học THPT, vào đại học, hầu hết các em HSG của trường sau này đều là những học sinh, sinh viên xuất sắc, những nhà khoa học, nhà nghiên cứu, những công dân ưu tú... Theo cá nhân tôi, rât cần thiết phải có nhiều trường học chất lượng cao trong thành phố và trong cả nước.

           Chúc sức khoẻ các vị đại biểu, chúc buổi hội thảo thành công tốt đẹp. Xin trân trọng cảm ơn!